موتورها به عنوان یکی از با ارزشترین ابداعات صنعتی در تاریخ بشر شناخته میشوند. انقلاب صنعتی که از دلایل اصلی پیشرفت بشر محسوب میشود، بهطور قابل توجهی به موتورها بدهکار است. امروزه، برق بهعنوان نیروی حیاتی در دنیای صنعت شناخته میشود، اما ارزش و اهمیت موتورها در صنعت همچنان حفظ شده است. اگرچه نیروهای محرکه مانند بخار و برق طی سالهای طولانی از نظر فیزیکی دچار تغییراتی شدهاند، اما موتورها همچنان نقش بسیار مهمی در انجام فعالیتهای صنعتی دارند. در این راستا یکی از بهترین و پرقدرتترین انواع موتورها که کاربرد بسیاری در صنعت دارد، موتور الکتریکی 3 فازه میباشد. برای کسب اطلاعات بیشتر درباره این نوع موتورها، با ادامه مطلب در سایت مسی موتورز همراه ما باشید.
الکتروموتور سه فاز چیست؟
اولین موضوعی که به بررسی آن میپردازیم، ماهیت الکتروموتور سه فاز است. در این بخش، کمی درباره تاریخچه الکتروموتورهای 3 فاز توضیح میدهیم. سپس کارکرد الکتروموتور سه فاز را بررسی میکنیم. در پایان کاربردهای این موتور را بررسی خواهیم کرد.
تولد اولین موتور برقی
الکتروموتور، در حالت کلی به موتور محرکه گفته میشود که نیروی محرکه اصلی آن برق است. اما در دوران انقلاب صنعتی از نیروی بخار آب برای راهاندازی موتورها استفاده میشد. به این شکل که با تبدیل شدت نیروی بخار(جنبش مولکولهای آب) به نیروی مکانیکی موتورها شروع به کار میکردند. امروزه نیروی برق و الکترومغناطیس جایگزین نیروی بخار شدهاند.
اولین الکتروموتورها در دهه 1740 میلادی مورد بررسی قرار گرفتند. در آن زمان، به دلیل عدم پیشرفت علمی، ساخت موتورهای برقی غیرممکن بود و تنها نظریههایی برای ساخت چنین دستگاههایی ارائه داده شده بود. تا اینکه در سال 1834 میلادی، Thomas Davenport با استفاده از دادههای کشف شده توسط دانشمندان درباره الکتریسته، اولین موتور الکتریکی را اختراع کرد.
موتور الکتریکی سه فاز چیست و چه کاربردی دارد؟
برای پاسخ به این سوال، باید عملکرد موتورهای الکتریکی را بررسی کنیم. در موتورهای الکتریکی، حرکت موتور براساس القای مغناطیسی رخ میدهد. هر جریان الکتریکی میتواند یک میدان مغناطیسی را به وجود آورد و این میدان باعث چرخش میشود که موتورهای الکتریکی از همین چرخش استفاده میکنند. در موتورهای الکتریکی 3 فاز، از 3 دسته سیمپیچ برای ایجاد میدان مغناطیسی استفاده میشود که این 3 دسته سیمپیچ 120 درجه تغییر میکنند. با این وجود، ولتاژ تولید شده در هر فاز با 2 فاز دیگر یکسان است. گفتنی است که الکتروموتور سه فاز نسبت به مدلهای تکفاز، 3 برابر توان بیشتر دارند.
موتورهای سه فاز به علت قدرت بالایی که دارند در بسیاری از بخشهای مختلفی از صنعت به کار گرفته میشوند. با این وجود، مهمترین وسایلی که از این قطعات استفاده میکنند شامل پمپ، سنگ شکن، آسانسور، نوار نقاله جرثقیل و کمپرسور میشوند.
اجزای الکتروموتور سه فاز
الکتروموتور سه فاز از قطعات و تجهیزات مختلفی تشکیل شده است. در واقع یک موتور الکتریکی، یک ماشین و دستگاه پیچیده است که از کنارهم قرارگرفتن صدها قطعه الکتریکی و فیزیکی تشکیل شده است. در ادامه برخی از مهمترین اجزا این موتور را معرفی میکنیم.
- روتو قسمت اصلی یک موتور است که با حرکت دادن قطعهای به نام شفت نیروی مکانیکی را اختیار کاربران قرار میدهد. معمولا روتو الکتروموتور سه فاز دارای یک رساناست که این رسانا میدان الکترومغناطیسی موردنیاز چرخش روتو را تعیین میکند.
- بلبرینگ یکی دیگر از قسمتهای موتور است که ارتباط مستقیمی با بخش روتو دارد. بلبرینگ این توانایی را به روتو میدهد که حول محورش بچرخد.
- استاتور قطعهای است که برای کاهش انرژی موردنیاز موتور استفاده میشود. این قطعه قسمت ثابت مدار الکترومغناطیسی الکتروموتور را شامل میشود و از یک آهنربا و یا یک سیمپیچ تشکیل شده است.
- شکاف هوا به فضای خالی بین روتو و استاتور گفته میشود. شکاف هوا تاثیر مستقیمی بروی کیفیت موتور دارد. اگر این بخش بیش از اندازه بزرگ باشد، عملکرد موتور دچار مشکل میگردد. از سویی بیش از اندازه کوچک بودن این فضا، باعث افزایش سروصدای موتور میشود.
- سیم پیچ وظیفه تولید میدان مغناطیسی را بر عهده دارد. در واقع این قطعه، تودهای از سیمهاست که با عبور جریان، تبدیل به قطبهای مغناطیسی شده و باعث چرخش روتو میشود.
- تغییر دهنده جهت برق یا کموتاتور قطعه دیگری از الکتروموتور سه فاز میباشد. این قطعه باعث دوران موتور شده و جهت جریان برق را تغییر میدهد.
مزایای الکتروموتور سه فاز
از مهمترین مزایا استفاده از الکتروموتور سه فاز میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- قدرت بسیار بالا: این نوع موتورهای الکتریکی از قدرت بالایی بهرهمند هستند و به راحتی میتوانند اجسام سنگین را به حرکت دربیاورند.
- کاربری راحت: استفاده از این قطعات و راهاندازی آنها راحت است. از همین رو، بسیاری از صنایع از این نوع موتور استفاده میکند.
- قیمت مناسب: قیمت یک قطعه یکی از مهمترین پارامترها در هنگام خرید یک محصول به حساب میآید. الکتروموتورهای سه فاز با توجه به قدرت و قابلیتهایی که دارند از قیمت مناسبی بهرهمند هستند.
معایب الکتروموتور سه فاز
با این وجود، الکتروموتورهای سه فاز مشکلات و معایبی را نیز به همراه دارند از جمله:
- افت گشتاور در سرعت پایین نامی، یکی از معایبی است این نوع موتورها به خاطر معماری خاصشان دارند.
- گشتاور پایین در هنگام راه اندازی.
- صدای زیاد و گوش خراش: متاسفانه این موتورها در کنار مزایای خود مانند قیمت پایین و قدرت بالا، هنگام کار کردن سروصدای زیادی ایجاد میکنند.
پلاک خوانی موتور سه فاز
پلاک یک موتور الکتریکی شامل اطلاعات فنی و عملکردی آن است و در بسیاری از موتورها نحوه قرارگیری این اطلاعات با یکدیگر تفاوت دارد. از همین رو شما برای کسب اطلاعات بیشتر درباره مشخصات و اطلاعات فنی موتورمورد نظر، باید به سایت سازنده موتور مراجعه نمایید. اما شما میتوانید اطلاعات کلیتر را از روی پلاک موتور بهدست آورید. اطلاعاتی مانند:
- تعداد فاز های یک موتور که مشخص میکند موتور معماری تکفازه دارد یا سهفازه.
- تایپ موتور که اطلاعات فیزیکی آن مانند فاصله مرکز شافت موتور تا محل نشیمن گاه، قطر شافت موتور و غیره را به کابران ارائه میدهد.
- توان نامی که توان الکتریکی موتور را مشخص میکند. اصطلاح توان نامی، به معنای توان را در حالت تئوری است. چرا که در عمل، به علت وجود داشتن نیروهای کاهنده، مقدار توان واقعی نسبت به توان نامی متغیر خواهد بود.
- نوع کار که 10 علامت مختلف را شامل میشود. این 10 علامت از S1 شروع و به S10 ختم میشوند.
- اطلاعات الکتریکی مانند ولتاژ، جریان، سرعت و فرکانس نامی نیز برروی پلاک موتور درج شدهاند.
- نوع محافظت که از کلمه IP و دو عدد مختلف تشکیل شده است، میزان مقاومت موتور در برابر تماس و نفوذ اجسام خارجی و میزان مقاومت موتور در برابر نفوذ آب را مشخص میکند. عدد اول برروی پلاک برای میزان مقاوت نفوذ اجسام خارجی است و عدد دوم نفوذ آب را مشخص میکند.
- نوع یا کلاس قفس روتور یکی دیگر از مشخصههای موجود برروی پلاک است که از 4 حرف A ، B ، C و D برای ارائه اطلاعات استفاده میکند. این حروف سرعت – گشتاور هر موتور را تعیین میکنند.
- ضریب خدمات یا ضریب کارکرد یک مشخصه است که تعیین میکند یک موتور تا چه اندازهای میتواند بیشتر از بار نامی خود، باری را حمل کند. مثلاً اگر برروی موتور عدد 1.30 ذکر شود، یعنی موتور میتواند تا 1.3 برابر بار نامی خود بار حمل کند.
- یکی دیگر از مشخصات الکتروموتو که پلاک به کاربران ارائه میدهد، حداکثر دمای محیط است. این مشخصه حداکثر دمایی است که به عایق موتور آسیبی وارد نمیشود.
- بازده یک موتور و هر وسیله الکتریکی دیگر، به این صورت تعریف میشود: نسبت توانی که موتور به بار می دهد، به توانی که موتور از شبکه می گیرد. این مشخصه در بسیاری از پلاکها ذکر میشود.
- نوع اتصال سیم پیچی نیز از جمله اطلاعاتی است که برروی پلاک درج میشود. برای اینکه نوع اتصال سیمپیچ را روی پلاک تشخیص دهید، به دنبال دو علامت مختلف ستاره و مربع بگردید. این دو علامت، نوع اتصال سیمپیچ را تعیین میکنند.
قیمت الکتروموتور و عوامل تاثیرگذار بر آن
فاکتورهای زیادی وجود دارند که قیمت یک الکتروموتور را تعیین میکنند. به عنوان مثال:
- تعداد دورهایی که یک موتور در دقیقه میزند و به صورت مخفف rpm نوشته میشود، یکی از فاکتورهای موثر در قیمت موتور به شمار میرود. تعداد چرخش به نوعی سرعت یک موتور را تعیین میکنند.
- فاکتور بعدی، توان یک موتور است. به صورت کلی، توان یک الکتروموتور قدرت یک موتور را نشان میدهد. هرچه این مقدار بیشتر باشد، قدرت یک موتور نیز بیشتر است. در هنگام خرید 2 نوع توان به چشم میخورد: یکی از توانها بر پایه اسب بخار است و دیگری بر حسب کیلووات.
- برند محصول نیز یکی از فاکتورهایی است که هنگام خرید باید آن را بررسی نمایید. خرید از برندهای معتبر، قیمت محصول را افزایش میدهد. با این وجود موتورهای این برندها، عملکرد بهتری از خود نشان میدهند و امکان خرابی آنها کمتر است.
قیمت الکتروموتورها در بازار از 3 میلیون تومان شروع شده و تا 130 میلیون افزایش پیدا میکند. لازم به ذکر است که قیمتها با توجه به قابلیتهای هر موتور، نوسانات بازار و عوامل دیگر متغیرند. از همین رو شما باید در هنگام خرید پس از مشخص کردن نیازها و محصول مورد نظر خود از تامینکنندگان معتبر قیمت بگیرید.
خرید الکتروموتور سه فاز
برای خرید الکتروموتور سه فاز، ابتدا باید نیازهای خود را به دقت ارزیابی کنید. این موضوع شامل توان مورد نیاز، سرعت مورد نظر، ویژگیهای فیزیکی مانند ابعاد و وزن و همچنین محیط کاری است. سپس، با توجه به این نیازها، به دنبال الکتروموتورهای با کیفیت و قابل اعتماد از تولیدکنندگان معتبر باشید. در این فرآیند، لازم است قیمت، گارانتی، خدمات پس از فروش و سابقه عملکرد شرکت تولید کننده را هم در نظر بگیرید. در نهایت، پیش از خرید، اطمینان حاصل کنید که الکتروموتور انتخابی با استانداردهای فنی و ایمنی مطابقت دارد و بهترین راهکار برای نیازهای شماست.
اگر به دنبال خرید یک الکتروموتور سه فاز هستید، حتماً به بخش فروشگاهی سایت مسی موتورز مراجعه نمایید. در این سایت بهترین و باکیفیتترین الکتروموتورهای 3 فاز برای استفاده در انواع صنایع قرار دارند و شما میتوانید با توجه به بودجه و نیازهای خود، اقدام به خرید یکی از الکتروموتور سه فاز موجود در سایت نمایید.
سایت مسی موتورز تلاش کرده است که موتورهای مختلفی را از نظر قیمتی و عملکردی در فروشگاه قرار دهد تا تمامی خریداران بتوانند به راحتی محصول مورد نیاز خود را تهیه کنند.